AN 8.25 Kinh Thích Tử Mahānāma

AN 8.25 Kinh Thích Tử Mahānāma: Mahānāmasuttaṃ (Kinh Tăng Chi, Chương Tám Pháp)

1. Một thời, Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, ở khu vườn Nigrodha.

2. Rồi Thích tử Mahānāma đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

3. Ngồi xuống một bên, Thích tử Mahānāma bạch Thế Tôn:

- Bạch Thế Tôn, cho đến như thế nào là người nam cư-sĩ?

- Này Mahānāma, khi nào quy y Phật, quy y Pháp, quy y chúng Tăng, cho đến như vậy, này Mahānāma, là người nam cư-sĩ.

4. - Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người nam cư-sĩ giữ giới?

- Này, Mahānāma, khi nào người nam cư-sĩ từ bỏ sát sanh; từ bỏ lấy của không cho; từ bỏ tà hạnh trong các dục; từ bỏ nói láo; từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu, cho đến như vậy, là người nam cư-sĩ giữ giới.

5. - Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người nam cư-sĩ thực hành, vì tư lợi chứ không vì lợi tha?

- Này Mahānāma,

1)     khi nào nam cư-sĩ thành tựu lòng tin cho mình, không có khích lệ người khác thành tựu lòng tin;

2)     thành tựu giữ giới cho mình, không có khích lệ người khác thành tựu giữ giới;

3)     thành tựu bố thí cho mình, không khích lệ người khác thành tựu bố thí;

4)     muốn tự mình đi đến yết kiến các Tỷ-kheo, không có khích lệ người khác đi đến yết kiến các Tỷ kheo;

5)     chỉ tự mình muốn nghe diệu pháp, không khích lệ người khác nghe diệu pháp;

6)     tự mình thọ trì những pháp đã được nghe, không khích lệ người khác thọ trì những pháp đã được nghe;

7)     tự mình suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì, không khích lệ người khác suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì;

8)     sau khi tự mình biết nghĩa, biết pháp, thực hiện tùy pháp, đúng Chánh pháp, không khích lệ người khác thực hiện tùy pháp, đúng Chánh pháp.

Cho đến như vậy, này Mahānāma, là nam cư-sĩ thực hành vì tự lợi, không phải vì lợi tha.

6. - Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là nam cư-sĩ thực hành vừa tự lợi, vừa lợi tha?

- Này Mahānāma,

1)     khi nào nam cư-sĩ tự mình thành tựu lòng tin và khích lệ người khác thành tựu lòng tin;

2)     khi nào tự mình giữ giới và khích lệ người khác giữ giới;

3)     khi nào tự mình bố thí và khích lệ người khác bố thí;

4)     khi nào tự mình muốn đi đến yết kiến các Tỷ-kheo và khích lệ người khác đi đến yết kiến các Tỷ-kheo;

5)     khi nào tự mình muốn nghe diệu pháp và khích lệ người khác nghe diệu pháp;

6)     khi nào tự mình thọ trì những pháp đã được nghe và khích lệ người khác thọ trì những pháp đã được nghe;

7)     khi nào tự mình suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì và khích lệ người khác suy nghĩ đến ý nghĩa các pháp đã thọ trì;

8)     sau khi tự mình biết nghĩa, biết pháp, thực hiện tùy pháp, đúng Chánh pháp, khích lệ người khác sau khi biết nghĩa, biết pháp, thực hiện tùy pháp, đúng Chánh pháp.

Cho đến như vậy, này Mahānāma, là nam cư-sĩ thực hành vì tự lợi và lợi tha.

Kinh Gia Chủ

GIA CHỦ –  (trích Kinh Tăng Chi – tập 2, tr. 651)

1. Rồi Gia chủ Anàthapindika với khoảng 500 nam cư sĩ đoanh vây, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn bảo Tôn giả Sàriputta:

2. - Này Sàriputta, Thầy có biết người gia chủ mặc áo trắng nào mà sở hành được bảo vệ trong Năm học giới, và có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức Bốn tăng thượng tâm hiện tại lạc trú, nếu vị ấy muốn, có thể tự đáp về mình như sau: "Ta sẽ đoạn tận địa ngục, đoạn tận loài bàng sanh, đoạn tận loài ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn phải thối đọa, quyết chắc đạt được Chánh giác" ?

Sở hành được bảo vệ trong năm học giới nào ?

3. Ở đây, này Sàriputta, Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Sở hành được bảo vệ trong năm học giới này.

Vị ấy có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức bốn tăng thượng tâm hiện tại lạc trú nào ?

4. Ở đây, này Sàriputta, vị Thánh đệ tử có lòng tịnh tín bất động đối với đức Phật: "Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Đây là tăng thượng tâm hiện tại lạc trú thứ nhất đã chứng được nhờ làm cho thanh tịnh tâm chưa được thanh tịnh, làm cho trong sáng tâm chưa được trong sáng.

5. Lại nữa, này Sàriputta, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với Pháp: "Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được kẻ trí tự mình giác hiểu". Đây là tăng thượng tâm hiện tại lạc trú thứ hai đã chứng được nhờ làm cho thanh tịnh tâm chưa được thanh tịnh, làm cho trong sáng tâm chưa được trong sáng.

6. Lại nữa, này Sàriputta, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tịnh tín bất động đối với chúng tăng: "Diệu hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn! Trực hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn! Ứng lý hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn! Chơn chánh hạnh là chúng đệ tử Thế Tôn! Tức là bốn đôi tám chúng. Chúng đệ tử Thế Tôn đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời". Đây là tăng thượng tâm hiện tại lạc trú thứ ba đã chứng được nhờ làm cho thanh tịnh tâm chưa được thanh tịnh, làm cho trong sáng tâm chưa được trong sáng.

7. Lại nữa, này Sàriputta, vị Thánh đệ tử thành tựu giới được bậc Thánh ái kính, không có bể vụn, không bị sức mẻ, không tì vết, không ô nhiễm, đem lại giải thoát, được người trí tán thán, làm cho an lạc, hướng đến Thiền định. Đây là tăng thượng tâm hiện tại lạc trú thứ tư đã chứng được nhờ làm cho thanh tịnh tâm chưa được thanh tịnh, làm cho trong sáng tâm chưa được trong sáng.

Bốn tăng thượng tâm hiện tại lạc trú này được chứng đắc không khó khăn, chứng đắc không mệt nhọc, chứng đắc không phí sức.

8. Này Sàriputta, người gia chủ mặc áo trắng nào mà Thầy biết sở hành được bảo vệ trong năm học giới, và có được không khó khăn, có được không mệt nhọc, có được không phí sức bốn tăng thượng tâm hiện tại lạc trú; nếu vị ấy muốn, có thể tự đáp về mình như sau: "Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận loài bàng sanh, đoạn tận loài ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn phải thối đọa, quyết chắc đạt được Chánh giác".

Thấy sợ hãi địa ngục,

Hãy tránh xa điều ác,

Khéo chấp nhận Chánh pháp,

Bậc Hiền trí tránh xa,

Không hại các chúng sanh,

Những vật có nỗ lực,

Biết không có nói láo,

Không lấy của không cho,

Tự bằng lòng vợ mình,

Tránh xa vợ người khác,

Người biết không uống rượu,

Khiến tâm trí mê loạn,

Hãy tùy niệm đến Phật,

Hãy tùy niệm đến Pháp,

Hãy tu tâm không sân,

Hãy tu tâm nhiêu ích,

Để xứng đáng được sanh,

Cảnh giới các chư Thiên,

Cầu công đức lợi ích,

Hãy cung cấp vật thí,

Trước thí bậc Chí thiện,

Mới mong có quả lớn,

Này Sàriputta,

Ta sẽ nói cho Thầy,

Các bậc Chí thiện ấy,

Thầy hãy lắng nghe ta,

Như trong một đàn bò,

Có con đen, trắng, đỏ,

Màu hung hay có đốm,

Có con màu bồ câu,

Dầu con bò màu gì,

Kiếm được con bò thuần,

Con vật kéo sức mạnh,

Đẹp, lanh và hăng hái,

Mặc kệ nó màu gì,

Liền mắc vào gánh nặng,

Cũng vậy, giữa loài Người,

Dầu có sinh chỗ nào,

Hoàng tộc, Bà-la-môn,

Thương gia hay nô bộc,

Kẻ không có giai cấp,

Hay hạ cấp đổ phân,

Giữa những người như vậy,

Ai điều phục, thuần thục,

Ngay thẳng, đủ giới đức,

Nói thực, biết tàm quý,

Sanh tử đã đoạn tận,

Phạm hạnh được vẹn toàn,

Gánh nặng đã hạ xuống,

Không còn bị trói buộc,

Việc cần làm đã làm,

Không còn bị lậu hoặc,

Đã đến bờ bên kia,

Không chấp trước tịch tịnh,

Phước điền ấy vô cấu,

Quả lớn đáng cúng dường.

Những kẻ ngu không biết,

Thiếu trí, ít nghe nhiều,

Chỉ bố thí bên ngoài,

Không đến gần kẻ thiện,

Những ai gần kẻ thiện,

Có tuệ, tôn bậc Hiền,

Họ tin bậc Thiện Thệ,

An trú tận gốc rễ,

Sanh Thiên hay ở đây,

Được sanh gia đình tốt,

Bậc trí tuần tự tiến,

Chứng được cảnh Niết-bàn.

Kinh Mahànàma

Mahànàma (trích Kinh Tương Ưng – tập 5, tr. 574)

1) Một thời, Thế Tôn trú giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, trong khu vườn cây bàng.

2) Rồi họ Thích Mahànàma đi đến Thế Tôn, sau khi đến... ngồi xuống một bên, họ Thích Mahànàma bạch Thế Tôn:

3) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ?

-- Ai quy y Phật, này Mahànàma, quy y Pháp, quy y chúng Tăng. Cho đến như vậy, này Mahànàma, là người cư sĩ.

4) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ đầy đủ giới?

-- Này Mahànàma, người cư sĩ :

-     Từ bỏ sát sanh,

-     Từ bỏ lấy của không cho,

-     Từ bỏ tà hạnh trong các dục,

-     Từ bỏ nói láo,

-     Từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu.

Cho đến như vậy, này Mahànàma, là người cư sĩ đầy đủ giới.

5) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ đầy đủ tín?

-- Ở đây, này Mahànàma, người cư sĩ có lòng tin, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: "Ðây là bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Giản Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn". Cho đến như vậy, này Mahànàma, là người cư sĩ đầy đủ tín.

6) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn là người cư sĩ đầy đủ lòng bố thí?

-- Ở đây, này Mahànàma, người cư sĩ trú ở gia đình, tâm thoát khỏi cấu uế của xan tham, bố thí dễ dàng, bàn tay rộng mở, thích thú từ bỏ, đáp ứng điều yêu cầu, thích chú chia xẻ vật bố thí. Cho đến như vậy, này Mahànàma, là người cư sĩ đầy đủ bố thí.

7) -- Cho đến như thế nào, bạch Thế Tôn, là người cư sĩ đầy đủ trí tuệ?

-- Ở đây, này Mahànàma, người cư sĩ có trí tuệ, thành tựu trí tuệ về sanh diệt (các pháp), trí tuệ các bậc Thánh thể nhập (các pháp), đưa đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Cho đến như vậy, này Mahànàma, là người cư sĩ đầy đủ trí tuệ.